Dynastia Karolińska wygasła na terenie wschodniofrankijskim na początku X w. Państwo niemieckie składało się z szeregu księstw. Tron królewski było ciężko utrzymać z powodu dużej opozycji jak i problemów zew., wśród nowopowstałych państw środkowej i wschodniej Europy trzeba było szukać sojuszników, by zagwarantować sukcesje synom. Pod rządami dynastii Saskiej, zapoczątkowanej przez Henryka I, królestwo stało się główną siłą polityczna Europy Zach. i Śr. Jego syn i następca Otton I Wielki pokonał Węgrów ( na Lechowym Polu, w 955r. ponieważ hamowali oni rozpowszechnianie chrześcijaństwa w Środkowo-wschodniej Europie, po ich klęsce otworzyły się nowe tereny dla misjonarzy i zachęciło do przyjęcia chrztu nowo powstałe państwa tj. Polska, Dania, Ruś.), ujarzmił plemiona połabskie i podporządkował sobie Czech oraz w pewnym stopniu Polskę. Zdobył panowanie pod Królestwem Italii. Ekspansję Niemiec na tereny słowiańskie popierał Kościół niemiecki i program misji chrystianizacyjnej. Podobnie jak to się stało w przypadku Karola Wielkiego o potędze monarchii w największym stopniu decydował potencjał militarny.
Wyprawy na Półwysep Apeniński otworzyły Ottonowi I drogę do godności cesarskiej, ale już wcześniej nawiązywał on do tradycji Karola Wielkiego cesarstwa rzymskiego. Na miejsce koronacji wybrał Akwizgran, insygnium jego władzy i relikwią stała się włócznia, którą legenda wiązała z cesarzem Konstantynem Wielkim (ten od edyktu mediolańskiego). W 962r. odbyła się w Rzymie koronacja Ottona I na cesarza Rzymian. Odnowienie cesarstwa na zachodzie uznano także w Konstantynopolu, przypieczętowując prestiż cesarza i nową sytuację polityczną małżeństwem syna Ottona I, Ottona II, z księżniczką bizantyjską Teofano.